Satılan gülüş

James Krüss'ün Satılan Gülüş romanında Timm, sevimsiz üvey annesi ve üvey kardeşiyle yoksul bir evde yaşayan mutsuz bir çocuktur. Pazar günleri, ölen babasıyla eskiden sık sık gittiği hipodroma sığınır. Burada tanıştığı Baron Silbi ona olağanüstü bir anlaşma önerir: Timm gülüşünü verirse girdiği her bahsi kazanabilecektir.

İlk bakışta yoksulluktan kurtuluş kapısı gibi görünen takas, Timm'i maddi başarı ile insanî bütünlük arasındaki çatışmaya sürükler. Her şeyin alınıp satılabildiği bir dünyada gülüş de pazarlık konusu olur. Fakat gülmek, yalnız yüzün bir hareketi değil, özgürlüğün, neşenin ve insanlarla gerçek bağ kurabilmenin parçasıdır. Kazanma yeteneği Timm'in kaybettiği şeyin değerini giderek daha açık hâle getirir. Başarı arttıkça anlaşmanın görünmeyen bedeli ağırlaşır ve sahip oldukları, eksilen benlik duygusunu karşılamaya hiçbir zaman yetmez.

Farklı coğrafyalara uzanan macera, savaş sonrası Avrupa'da yükselen kapitalizmi eleştiren bir arka plan taşır. Şeytanla anlaşma motifi modern maddi ilişkiler içinde yeniden kurulurken dostluk ve dayanışma paranın karşısına yerleştirilir. Satılan Gülüş, zenginlik vaadinin insandan neleri alabileceğini ve özgürlüğün satın alınabilir bir değere indirgenip indirgenemeyeceğini her yaştan okura sorar. Timm'in arayışı, kaybettiği neşeyle birlikte kendi karar verme hakkını geri kazanma mücadelesine dönüşür.