Şah İsmail ve inanç dünyası

Mustafa Ekinci’nin Şah İsmail ve İnanç Dünyası adlı çalışması, Şah İsmail’in Alevi-Bektaşi toplulukları açısından taşıdığı dini, siyasi ve sosyal önemi incelemeyi amaçlar. Şah İsmail, Safevi tarikatının şeyhi olmasının yanı sıra kurduğu Safevi Devleti’nin ilk hükümdarıdır. Bu iki konumun aynı kişide birleşmesi, ona duyulan bağlılığın siyasal sadakat sınırını aştığını gösterir.

Ekinci, Şah İsmail’e itaatin bağlıları tarafından dini bir görev olarak algılanmasını onun inanç dünyasını anlamak için temel bir unsur sayar. Tarikat önderliği ile devlet kuruculuğu arasındaki ilişki, siyasi otoritenin manevi anlamlarla nasıl güçlendiğini ortaya koyar. Tarihsel kişilik, yaşadığı dönemin hükümdarlığıyla beraber toplumsal hafızada varlığını sürdüren bir dini önder olarak değerlendirilir.

Çalışmanın odağında Şah İsmail’in yaşadığı dönem ile sahip olduğu inançların birlikte okunması vardır. Günümüze kadar devam eden etkilerin kökeni, bu tarihsel ve düşünsel bağlam içinde araştırılır. Sonuçta Safevi tarihi, Alevi-Bektaşi geleneği ve dini liderlikle siyasi iktidarın kesişmesi, belirli bir tarihsel şahsiyet çevresinde yoğunlaşan ayrıntılı, dengeli, kapsamlı ve odaklı bir incelemeyle sunulur.