Osmanlı İmparatorluğu Tarihi

Johann Wilhelm Zinkeisen’in Osmanlı İmparatorluğu Tarihi, özgün adıyla Geschichte des Osmanischen Reiches in Europa, Osmanlı tarihini Avrupa ile ilişkileri odağında yedi ciltte ele alan on dokuzuncu yüzyıl çalışmasıdır. Kuruluştan sonraki genişleme, Balkan siyaseti, diplomasi, savaşlar, antlaşmalar ve Avrupa devletlerinin Osmanlı politikaları; dönemin Batı arşivleri ve yayımlanmış belgeleri üzerinden izlenir. Eser özellikle Osmanlı olaylarını eşzamanlı Avrupa güç dengesi içinde ayrıntılı biçimde anlatmasıyla ayırt edilir.

Zinkeisen’in kaynak zenginliği, çalışmayı önemli bir başvuru eseri yapar; tarihçinin dönemi ve Avrupa merkezli bakışı ise eleştirel kullanım gerektirir. Osmanlı toplumunun iç dinamikleri, yerel kaynakların sınırlılığı nedeniyle her bölümde aynı derinlikle temsil edilmez. Buna karşılık diplomatik yazışmalar ve Batı dillerindeki çağdaş kayıtlar, başka tarih anlatılarında geri planda kalan bağlantıları açar. Kronolojik anlatı hükümdarlar ve uluslararası krizler çevresinde ilerlediğinden, toplumsal ve ekonomik tarih soruları için başka kaynaklarla karşılaştırma gerekir. Zinkeisen’in kullandığı kavramlar da on dokuzuncu yüzyıl Avrupa tarihçiliğinin varsayımlarını taşır; bu nedenle bilgi ile yorum birbirinden ayrılarak okunmalıdır. Türkçe çeviri, bu büyük külliyatı araştırma alanına taşırken yedi ciltlik özgün yapının korunmasını zorunlu kılar. Ayrıntılı diplomasi anlatısı, olayların yalnız İstanbul’dan değil Viyana, Venedik ve başka Avrupa merkezlerinden nasıl görüldüğünü karşılaştırma olanağı sağlar. Eserin değeri, nihai hüküm sunmasından çok karşılaştırmalı kaynak malzemesinin genişliğinde yatar.