Yeni Orta Asya ya da ulusların imal edilişi

Olivier Roy'un Yeni Orta Asya ya da ulusların imal edilişi kitabı, 1990'larda bağımsızlığını ilan eden Azerbaycan, Türkmenistan, Özbekistan, Kırgızistan ve Kazakistan'ın nasıl anlaşılması gerektiğini araştırır. Roy'a göre bu devletlerin dil, toprak ve etnik nüfus yapılarının Sovyet politikalarıyla oluşturulduğu hesaba katılmadan günümüzdeki siyasal manzara açıklanamaz. Bağımsızlık, eski düzenin bütünüyle ortadan kalkması anlamına gelmez; yeni kurumlar Sovyet geçmişinden devralınan yapılar üzerinde yükselir.

Çalışma, Orta Asya'nın yirminci yüzyıldaki sosyal, kültürel ve siyasi tarihini Rusya'nın bölgeyi fethinden başlayarak izler. Rus İmparatorluğu içindeki Müslüman reform hareketleri, Bolşevik Devrimi sonrasındaki Sovyetleştirme, SSCB'nin milliyetler ve etnikleştirme politikaları incelenir. Eski dayanışma gruplarının Sovyet yönetimi altında nasıl yeniden biçimlendiği, resmî ulus inşası ile yerel toplumsal bağların karşılıklı etkisi içinde değerlendirilir.

Roy, tarihsel çözümlemeyi bölgenin İslam ve milliyetçilikle kurduğu güncel ilişkiye taşır. Yeni devletlerin Rusya, Türkiye, İran ve ABD ile bağlantıları değişen jeostratejik bağlam içinde ele alınır; petrol zenginliğinin siyasal geleceği belirleyip belirlemeyeceği sorgulanır. Kitap ayrıca Türkiye'den Orta Asya'ya yönelen akrabalık söylemlerindeki bilgi eksikliklerini ve çarpıklıkları sergiler. Sonuçta eser, yeni ulus-devletleri tarih, kimlik ve uluslararası güç ilişkilerinin kesişiminde okuyan kapsamlı bir bölge incelemesidir.