Murat Belge, Militarist Modernleşme: Almanya, Japonya ve Türkiye’de ordunun güvenlik kurumu olmanın ötesine geçip toplumu biçimlendiren bir ideoloji üreticisine dönüşmesini karşılaştırmalı olarak inceler. Almanya, Japonya ve Türkiye ana ekseni oluştururken İtalya, Hindistan ve Yunanistan’dan örnekler karşılaştırmayı genişletir. Belge, askerî disiplin, itaat, eğitim ve ulus inşası arasındaki ilişkileri izleyerek modernleşmenin neden her yerde sivilleşme anlamına gelmediğini gösterir.
Kitap, farklı tarihsel koşulları tek bir modele zorlamaz. Prusya geleneği, Meiji dönüşümü ve Osmanlı’dan Cumhuriyet’e uzanan asker-siyaset ilişkisi kendi bağlamlarında ele alınır; buna karşılık ordunun kendisini toplumun öncüsü ve düzen kurucusu sayması ortak bir soru oluşturur. Bu anlayış kışlanın sınırlarını aşarak okul, bürokrasi, gündelik dil ve yurttaşlık tasavvurunda etkili olur. Kalıcı etkisi, askerî kurum kadar sivillerin benimsediği değerlerde de aranır.
Belge’nin karşılaştırmalı yöntemi, militarizmi yalnız darbeler ya da askerî yönetim dönemleriyle sınırlamamasını sağlar. Karşılaştırmanın düşünsel katkısı, modernlik ile özgürleşme arasındaki bağın otomatik olmadığını; disiplin ve ilerleme söylemlerinin demokratik hayatı daraltabilecek kalıcı kültürel biçimler üretebildiğini göstermesidir.
Bu kitap hakkında henüz gönderi yok. Uygulamada ilk paylaşan sen ol!
Uygulamada oku
Alıntıla, işaretle, okuduklarını paylaş
