Mantık Bilimi (BÜYÜK MANTIK)

<p>Hegel Tinin Görüngübilimi’ nden sonra ikinci büyük çalışması olan Mantık Bilimi’ ni Nürnberg’de Ägidiengymnasium müdürü olarak geçirdiği yıllarda (1808-816) yazdı. Çalışma Nürnberg’de 1812-1816 yılları arasında üç bölüm olarak yayımlandı. Birinci cilt, Nesnel Mantık, iki kitaba ayrıldı ve “Varlık Öğretisi” 1812’de, “Öz Öğretisi” 1813’te çıktı. “Kavram Öğretisi”ni kapsayan İkinci cilt 1816’da yayımlandı. Hegel yeni basım için Mantık Bilimi’ nin birinci cildinin büyük ölçüde yeniden elden geçirilmiş ve genişletilmiş birinci kitabını, “Varlık Öğretisi”ni Ocak 1831’de yayımcısına teslim etti. 7 Kasım 1831 tarihli Önsöz elinden çıkan son metin oldu. 14 Kasımda öldü. Bu çeviride izlenen bu yeni biçim 1832’de yayımlandı.</p><p><br></p><p>* * *</p><p>Mantık Bilimi Logosun, Usun, ya da daha doğrusu arı Usun, ama belki de bu anlatımlara yükleme alışkanlığında olduğumuz tek-yanlı öznellikten kaçınabilmek için en iyisi ve Hegel’in kendisinin kullandığı anlatımla “nesnel düşüncenin” çözümlemesidir. Logos fiziksel olmadığı gibi tinsel de değildir. Mantık Bilimi bu düzeye dek insan düşüncesinin kendini nesnel düşünce yapma, ya da Kavramın Kavram ile, bilincimizdeki öznel Kavramın kendinde var olan nesnel Kavram ile örtüşme çabasıdır. Bunun, yani çaba olmasının bir sonucu öznel Kavramın nesnel Logosu çözümleme girişimi olarak Mantık Bilimi’nin daha da eksiksiz olma olanağına açık olmasıdır. Bu eksiksizliğe ulaşmak öncelikle Hegel’in kendisinin başlıca amacı oldu, Mantık Bilimi’ ne — aslında bütün bir Felsefi Bilimler Ansiklopedisi’ ne — sürekli olarak daha nesnel, böylece daha tam ve anlaşılır bir biçim vermeye çalıştı. Gerçekte yalnızca ussal olan anlaşılır olandır. </p><p>Logos hiç kuşkusuz fiziksel-özdeksel değildir; ama tinsel de değildir. Yalnızca meta-fiziksel ya da doğa-ötesi değil, ama ayrıca meta-tinsel ya da tin-ötesidir. Logos vardır. Tüm Kavralar, Nitilek, Niclik vb. vardır. Ama salt Varlık ne fiziksel, ne de tinsel olmak ile eşittir. Fiziksel olan ve tinsel olan, ya da uzaysal ve zamansal olan — ya da kısaca görgül olan — yalnızca var olmayan, ama, daha yüksek ve daha somut bir belirlenim ile, oluşta olandır, ontolojik değil ama fenomenolojik denilen şeydir. Görüngüsel olanın salt var olandan daha içerikli, daha varsıl, daha yüksek olduğu kendiliğinden açıktır. Ama salt bu göreli somutluk varlık soyutlamasının varlığını yadsımak için yeterli değildir. Tersine, görüngüsel olanın var olması, varlığı kapsaması gerekir, üstelik yokluğu da kapsamasının eşit ölçüde zorunlu olmasına karşın.</p><p>— Aziz Yardımlı</p>