Kısas-ı Enbiya ve Tevarih-i Hulefa

Ahmet Cevdet Paşa'nın Kısas-ı Enbiya ve Tevarih-i Hülafa adlı eseri, peygamber kıssalarıyla İslam tarihinin ilk dönemlerini birbirini izleyen geniş bir anlatı içinde ele alır. Dini rivayetleri tarihsel olaylarla buluşturan kitap, Hz. Muhammed'in hayatı ve tebliğ mücadelesinden halifelik dönemlerine uzanan bir çizgi kurar. Kişiler, toplumlar ve inanç mücadeleleri, ahlaki sonuçları da gözeten akıcı bir tarih diliyle aktarılır.

Hz. Ebûbekir, Hz. Ömer, Hz. Osman ve Hz. Ali dönemleri; yönetim meseleleri, savaşlar, fetihler ve toplum içindeki ayrışmalar çevresinde işlenir. Medine'den Irak, Şam, Mısır ve İran'a genişleyen coğrafya, siyasi kararların ve askerî hareketlerin sonuçlarını izlemeye imkân verir. Cevdet Paşa olayları art arda sıralamakla yetinmez; kişilerin tutumları, toplumsal düzen ve iktidarın sorumluluğu üzerinde de durur.

Kısas-ı Enbiya ve Tevarih-i Hülafa, tarih anlatısıyla dini-kültürel hafızayı aynı eserde birleştiren kapsamlı bir çalışmadır. Açıklayıcı üslubu, farklı dönemler arasındaki geçişleri takip etmeyi kolaylaştırır. Eser, peygamberlerin örnek hayatlarından erken İslam devletinin kuruluş ve genişleme süreçlerine kadar uzanan olayları ortak bir ahlak ve tarih bilinci içinde değerlendirir.