Kalenderiye

Neden yaşadıklarını anlamaya çalışan üç adam, Kalenderiye'de itaat ile isyan arasındaki dar geçitte ilerler. Gürsel Korat, anlatıyı üç ayrı döneme ve her dönemde üç güne yayılan üç bölüme kurar. Bu sıkıştırılmış zaman düzeni, karakterlerin kibir, pişmanlık ve sadakatsiz hayallerle yüzleşmesini yoğunlaştırır. Ölümün kıyısında dolaşan insanlar, hakikati ararken hem kendilerine hem de bağlı oldukları topluluklara ilişkin sorularla karşılaşır.

Kapadokya yalnız olayların geçtiği coğrafya değildir; zamanın farklı hızlarda aktığı, geçmişin bugüne ses verdiği bir düşünme alanıdır. Kalenderilerin sesi, itaatin güveniyle isyanın özgürleştirici fakat tehlikeli çekimi arasındaki gerilimi açar. Erkeklerin kibri ve bu kibirden doğan pişmanlık, kadınların sadakatsiz hayalleriyle karşılaşırken iyilik ve utanma duygusu yeniden hatırlanır.

Korat'ın özgün deyişleri, mecazları ve lehçeleri romanın tarihsel atmosferini canlı tutar. Kederli mizah, insan zaaflarını küçümsemeden görünür kılar; yumuşak anlatımın altında güçlü bir varoluş sorgusu sürer. Üçlü yapı, zamanı düz bir çizgi olmaktan çıkarıp farklı dönemlerde tekrarlanan arayışların, şaşkınlıkların ve yanılgıların ortak insani ve tarihsel ritmine dönüştürür.