İttihatçılık: Doğuş

Süleyman Tekir'in İttihatçılık: Doğuş kitabı, İttihat ve Terakki hareketinin ortaya çıkışını sekiz kişi üzerinden inceleyen bir tarih çalışmasıdır. Ahmed Rıza, Doktor Nâzım, Bahaeddin Şakir, Talat, Enver ve Cemal paşalar ile Mustafa Kemal ve Ömer Naci'nin portreleri, hareketi tek bir liderin iradesine ya da değişmez bir ideolojiye indirgemeden ele almak için yan yana getirilir.

Bu portre yapısı, kişilerin eğitimlerini, fikir çevrelerini, örgüt içindeki konumlarını ve birbirlerinden ayrılan siyasal yönelimlerini karşılaştırmaya imkân verir. Kitabın odağı yalnız daha sonraki iktidar yılları değildir; ittihatçılık fikrinin hangi koşullarda doğduğu, örgütlenme biçimlerinin nasıl geliştiği ve farklı kuşakların aynı hareket içinde nasıl buluştuğudur. Mustafa Kemal'in bu çerçeveye dâhil edilmesi de ilişki, mesafe ve ayrışma noktalarını birlikte değerlendiren daha geniş bir tablo kurar.

İttihatçılık: Doğuş, kapsamlı bir dönem kronolojisi olmaktan çok biyografik kesitlerle düşünce ve örgüt tarihini birbirine bağlar. Süleyman Tekir'in seçtiği sekiz isim, ortak bir siyasî etikete rağmen farklı tecrübelerin ve hedeflerin varlığını gösterir. Böylece hareketin doğuşu, sonucu önceden belli tek çizgili bir süreç değil, kişiler ve fikirler arasındaki dinamik bir oluşum olarak görünür.