İstanbul

Edmondo De Amicis’in İstanbul’u, genç İtalyan yazarın on dokuzuncu yüzyıl kentini büyük bir merak ve heyecanla gözlemlediği kapsamlı bir seyahatnamedir. Sokaklar, yapılar, kalabalıklar ve gündelik hayat, canlı tasvirlerle birbirine bağlanırken Osmanlı tarihine ilişkin bilgiler de anlatının çerçevesini genişletir. De Amicis ayrıntıyı seçme ve gördüğü sahneyi okurun önünde canlandırma konusunda güçlüdür; bu yüzden kitap yalnız bir güzergâh kaydı değil, dönemin İstanbul’una dair renkli bir atmosfer çalışması olarak okunur. Bununla birlikte yazarın bazı hükümleri duyduğu rivayetlere ve önceden okuduğu eserlere dayanır. Türk toplumunu yakından tanımak için sınırlı zamana sahip oluşu ve farklı bir kültürel çevreden gelişi, yer yer hatalı ya da önyargılı değerlendirmelere yol açar. Eserin değeri tam da gözlem gücüyle bu tarihsel bakışın sınırlarını birlikte göstermesinde yatar. Şehir, seyyahın bakışında hem tarihsel bir başkent hem de sesleri, renkleri ve hareketiyle sürekli değişen gündelik bir sahnedir. İstanbul, bir yabancının büyülenmesini, şaşkınlığını ve eleştirel mesafesini aynı anlatıda buluşturarak bugün değişmiş bir şehrin sosyal ve görsel hafızasına açılan zengin bir pencere oluşturur.