Incognito: Beynin Gizli Hayatı

David Eagleman, Incognito - Beynin Gizli Hayatı kitabında bilinçli benliğin zihinsel yaşamın yalnız görünen kısmı olduğunu savunur. Ayağın tehlike fark edilmeden frene gitmesi, dinlenmediği sanılan konuşmada kişinin kendi adını duyması ya da birini nedenini bilmeden çekici bulması; beynin kararları bilinçten önce hazırlayan geniş faaliyetini gösteren sorulara dönüşür. Sır saklamakta başarısızlık da görünmeyen süreçlerin bilinçli niyetleri nasıl aşabildiğini düşündürür.

Eagleman, yaptığımız, düşündüğümüz ve hissettiğimiz şeylerin büyük bölümünün “bizden başka bir biz” tarafından yönetildiğini nörobilim araştırmalarıyla inceler. Sadakat geni tartışmalarından kişiliği değiştiren beyin zedelenmelerine, optik yanılsamalardan davranışın biyolojik ritimlerine kadar farklı vakalar aynı çerçevede buluşur. Odysseus örneği ve renkleri işitip biçimleri tadabilen sinestezik kişiler, tek bir benlik fikrini zorlar. Birbirinden uzak görünen deneyler, beynin tek merkezden yönetilmediği düşüncesinde birleşir.

Beynin çelişkili sistemleri, insanın kendisiyle arasındaki farkın neden bazen başka biriyle arasındaki kadar büyük olabileceğini açıklar. Bilinç, bütün kararların yöneticisi olmaktan çok, derinlerde çalışan süreçlerin küçük bir bölümüne erişir. Bu sınırlı erişim, kişinin kendi davranışlarını sonradan açıklama biçimini de etkiler. Kitap, gündelik davranışlardan sıra dışı nörolojik vakalara uzanan örneklerle bu görünmez işleyişin kapsamını somutlaştırır. Eagleman’ın incelemesi, özgür irade, sorumluluk ve kimlik hakkındaki sezgileri beynin görünmeyen işleyişi ışığında yeniden düşünmeye çağırır.