İkarus ya da Bilimin Geleceği

Bilimsel ilerlemenin insanlığa sağlayacağı imkânlar, onu yöneten siyasî ve ekonomik güçlerden bağımsız düşünülemez. Bertrand Russell, İkarus ya da Bilimin Geleceği kitabında mitolojik İkarus'un yükselme tutkusu ile modern toplumun teknolojiye duyduğu sınırsız güven arasında bir benzetme kurar. Uçmayı mümkün kılan bilgi, ihtiras ve tedbirsizlikle birleştiğinde nasıl felakete dönüşebiliyorsa bilim de adaletsiz kurumların elinde yıkıcı sonuçlar üretebilir.

Russell'ın temel kaygısı bilimin kendisinden çok, buluşların hangi amaçlarla ve kimlerin denetiminde kullanıldığıdır. Teknoloji bir yandan sağlık, üretim ve gündelik refah için yeni olanaklar açarken diğer yandan iktidar sahiplerinin baskı ve savaş araçlarını güçlendirebilir. Politik ve ekonomik yapı değişmeden yalnız teknik kapasitenin büyümesi, toplumları daha özgür kılmak yerine daha etkili biçimde yönetilebilir hâle getirebilir. Bu nedenle aklın geliştirdiği araçların ahlakî bir yön duygusuyla sınanması gerekir.

İkarus ya da Bilimin Geleceği, kısa hacimli bir bilim ve toplum denemesidir. Bertrand Russell ilerleme fikrine bütünüyle karşı çıkmaz; onu erdem, sorumluluk ve kamusal denetimle birlikte düşünmeye çağırır. Kitap, bilimin nimet mi yoksa tehdit mi olacağını belirleyen unsurun teknik başarıdan çok insan amaçları olduğunu savunan uyarıcı bir gelecek değerlendirmesi sunar.