I'lamu'l Muvakki'in

Hem Ibn Kayyim'in hem de selefi fikih dusuncesinin en guzel orneklerinden birini teskil edenI'limu'l-muvakki'in 'an rabbi'l-ilemin adli esere yapilacak genel bir bakis, eserin belli sistematik dahilinde kaleme alinmadigini dusundurmektedir ve bu durum I'lim nesirlerinin ve su an takdim edilen tercumenin icindekiler bolumunden de rahatlikla anlasilmaktadir. I'lim'in tam anlamiyla yani efridini cimi agyirini mini bir fikih usulu kitabi sayilmasi da pek mumkun degildir. Nitekim usul kitaplarinda yer almasi beklenen bazi konulara yer verilmedigi gibi ilgili literaturde gorulmesi pek muhtemel olmayan ruya tabiri, sifat meselesi, kader meselesi, kabir ahvili gibi bahislerin eserde yer almasi da bu kanaati dogrulamaktadir.I'lim, Allah'a ve cennete ulasmanin tek yolu olan Hz. Peygamber'e uymanin, onu sevmenin gerekliligi ile baslar, ardindan en serefli ilim olarak niteledigi tevhid ilmi ile en yararli ilim olarak tavsif ettigi fikih ilminin Resul-i Ekrem'den alinacagini belirterek devam eder. Kitabin baslangicindan itibaren ele alinan meselelerde oncelikle Kur'in'in hemen ardindan da hadislerin delil olarak zikredilmesi ve baglamda Kur'in iyetleri ve hadislere yaklasik uc bin bes yuz yerde atif yapilmasi da bu yargiyi dogrular.Ibn Kayyim eserinin baslarinda ashib tabakasindan itibaren fikhi bilgisiyle one cikan isimlere Islim cografyasi (emsir) baglaminda temas eder ve muctehit imimlardan mezheplerin olusumuna kadarki sureci genel hatlariyla nazara verir. Onun re'y (ictihid) ile ilgili tartismalara deginerek ovulen re'yin cercevesini bazi uygulama ve goruslerle cizmeye calismasini, belli sartlara sahip olunmasi durumunda ictihid muessesesinin gorevini icra edecegi seklinde yorumlamak mumkundur. Kitabin en dikkat cekici ve uzun bolumlerinden biri, yargi ve sihitlik hukuku konularindaki ilk ve en onemli yazili belge kabul edilen Hz. omer'in (o.23/644) Ebu Musi el-Es'ari'ye (o.42/662-663) yazdigi mektubun uzunca tahlil edildigi kisimdir. Bu kisimda, mezkur mektup cumle cumle