Gök Tanrı İnancı

Arif Cengiz Erman'ın Gök Tanrı İnancı kitabı, çoğu zaman Şamanizm adıyla anılan eski Türk inanç dünyasını Tengricilik çerçevesinde ele alır. Eser, bu geleneğin yalnız geçmişte kalmadığını; Sibirya ve Orta Asya'da çeşitli topluluklar arasında yaşamaya devam ettiğini belirtir. Saha, Hakas, Tuva ve Altay Türkleriyle Buryatlar, bu sürekliliğin örnekleri olarak sıralanır.

Tengrici toplulukların Kırgızistan, Kazakistan ve Moğolistan gibi ülkelerde de bulunduğu aktarılır. Kitabın temel tartışması, Şamanizmin bağımsız bir din mi yoksa çok eski çağlara uzanan bir kültürel yapı mı olduğu sorusunda yoğunlaşır. Ata ruhları ve doğa varlıklarıyla ilişkilendirilen inançların tek bir tanıma sığmaması, farklı akademik yaklaşımların ortaya çıkmasına yol açar.

Bazı araştırmalar Şamanizmi düzenli bir dinî sistem olarak görmez; başka dinlerden etkilenerek kendi kültürel kimliğini oluşturmuş bir gelenek sayar. Doğa güçlerine duyulan inanç da bu yorumun dayanaklarından biridir. Gök Tanrı İnancı, güncel topluluk örnekleriyle tarihsel köken tartışmasını birleştirirken okura din, kültür ve kimlik kavramlarının Tengricilik bağlamında neden kesin sınırlarla ayrılamadığını ayrıntılı biçimde gösterir.