Geometri

Mustafa Kemal Atatürk, Geometri kitabını 1936-1937 kışında, Üçüncü Türk Dil Kurultayı'nın hemen ardından Dolmabahçe Sarayı'nda kaleme aldı. Çalışma, geometri öğretenlere ve bu alanda ders kitabı hazırlayacak kişilere kılavuz olmak amacıyla yayımlandı. Bu yönüyle eser, matematik bilgisinin aktarılması ile eğitim dilinin anlaşılır hâle getirilmesi arasındaki ilişkiye odaklanır. Geometrinin okul ortamında nasıl ifade edileceği, kültür ve dil meselelerinden ayrı düşünülmez.

Kitabın ortaya çıktığı dönem, Türkçenin bilim ve eğitim dili olarak geliştirilmesine yönelik yoğun tartışmaların yaşandığı yıllardır. A. Dilaçar'ın değerlendirmesi, Geometri'nin dilde arılaşmadan geri dönüş iddialarına karşı somut bir örnek oluşturduğunu vurgular. Atatürk'ün askerlik ve siyaset deneyiminin yanında eğitim sorunlarına doğrudan müdahil oluşu da eserin tarihsel önemini belirler. Geometri, kapsamlı bir matematik tarihi sunmaktan çok öğretim yapanlara ortak ve işlevsel bir anlatım zemini sağlamayı amaçlayan bir eğitim kitabıdır. Okur, bilimsel kavramların toplumla buluşmasında dil seçiminin neden temel bir araç sayıldığını ve eğitim reformunun teknik alanlara nasıl uzandığını bu kısa çalışmada görür. Eserin öğretmen ve yazarları hedeflemesi, kullanılan dilin sınıf içindeki açıklık ve ortaklık ihtiyacına cevap verdiğini gösterir.