Efendi: Beyaz Türklerin Büyük Sırrı

İzmirli Evliyazade ailesinin yüz yılı aşan hikâyesi, siyaset ile toplum hayatının şaşırtıcı bağlantıları üzerinden izlenir. Efendi Beyaz Türklerin Büyük Sırrı, aynı soy ağacında idam edilenleri, başbakanlık ve milletvekilliği yapanları, belediye başkanlarını, diplomatları, sanatçıları ve sporcuları buluşturan geniş bir aile panoraması kurar. Göz önünde yaşanan bu hayatların arkasında uzun süre saklandığı ileri sürülen sırrın ne olduğu, araştırmanın merkezindeki sorudur.

Ailenin kolları Osmanlı Sarayı'na uzanan evliliklerden Mustafa Kemal'in huzurunda yapılan bir nikâha, Galatasaray ve Fenerbahçe başkanlıklarından kültür dünyasına kadar yayılır. Gazi Osman Paşa için yazılan kahramanlık marşıyla anılan bir akrabalık hattının, yıllar sonra darağacına gönderilen bir dışişleri bakanına bağlanması tarihsel karşıtlığı keskinleştirir. İzmir Suikastı'yla ilişkilendirilerek idam edilen aile üyesi de siyasal çalkantıların özel hayata bıraktığı izi büyütür.

Soner Yalçın, parlak kamusal başarılarla idam, intihar ve ruhsal hastalık gibi ağır aile deneyimlerini aynı soy anlatısında karşılaştırır. Kitabın soru-cevap ritmi, tek tek ünlü isimleri sıralamaktan çok güç, itibar ve suskunluk arasındaki ilişkiyi araştırır. Böylece Evliyazadelerin öyküsü, Türkiye'nin seçkin aileleri üzerinden modernleşme ve siyasi dönüşümün bedellerini tartışan araştırmacı bir portreye dönüşür.