İnsanların akıllıca sandığı davranışları Delilik'in ağzından savunmak, Erasmus'a toplumun yerleşik değerlerini tersinden sorgulama imkânı verir. Deliliğe Övgü'de anlatıcı, bilgisizliğin, kendini aldatmanın ve geçici hazların insan hayatını katlanılır kıldığını öne sürer. Bu iddialar ciddi bir öğreti gibi sunulsa da metnin asıl gücü ironidedir: Okur, Delilik'in övgülerinde dönemin kurumlarına, iktidar sahiplerine ve gündelik ikiyüzlülüklere yöneltilmiş keskin eleştiriyi fark eder.
Erasmus eseri 1509'da kaleme almış, kitap 1511'de yayımlanmıştır. Rönesans hümanizminin sorgulayıcı yaklaşımı, antik kültüre duyulan ilgiyle birleşirken anlatım kuru bir felsefe tartışmasına dönüşmez. Delilik'in canlı sesi, insanların ölüm karşısında bile hayata tutunmasını, umutlarını ve arzularını hem gülünç hem de tanıdık gösterir. Hiciv, okuru başkalarının kusurlarına güldürürken kendi kabullerini de sınamaya zorlar.
Deliliğe Övgü, tarihsel bağlamını aşan bir toplum ve insanlık eleştirisidir. Eserin farklı ülkelerde yasaklanması, alaycı biçiminin ne kadar rahatsız edici bulunduğunu gösterir. Erasmus, kesin cevaplar vermek yerine akıl ile budalalık arasındaki sınırın kim tarafından çizildiğini sorar; düşünsel cesaretini mizahın koruyucu fakat delici diliyle birleştirir.
Bookspace topluluğundan 14 gönderi
“Ölümlülerden oluşan şu sürüsüne bereket kalabalığa(insanlığa) Ay’dan bakacak olsan, birbiriyle vızıldaşıp duran bir sürü sinek ya da sivrisinek gördüğünü sanırsın; birbiriyle savaşan, kumpaslar kuran, kapıp kaçan, oyunlar oynayan, oynaşan, doğan, yaşlanan ve ölen. Kısacık bir ömre yazgılı bu küçücük yaratıkların bu kadar belayı, bu kadar faciayı yarattıklarına inanmak çok zor doğrusu.”
İnsanlığa iyilik yapmak tanrı olmaktır.
bilge bir kişinin kalbı kederle doludur, deli bir insanın ise kalbi neşeyle doludur
Eh artık biliyorsunuz: Her biten otun bir yiyen tutkunu olur ya da tam tersine: Ne kadar rezalet, o kadar güçlü alkış. Kifayetsiz zümre her daim çoğunluğu oluşturur. Neden? Çünkü -dediğim gibi- insanların çoğu ahmaklığa iman eder gönülden. Armut piş ağzıma düş misali en beceriksiz olanınız bile üstesinden gelebiliyorsa bu işlerin, neden gidip de okusun mektepte? Okuyacaksın diye onca para öde, üstüne doğallığını ve doğrularını yitir, onca eziyetin karşılığında da hak ettiğin yere varama.
Namını yürütecek ne laf etmişti Cicero : "Dünya budaladan geçilmiyor." *Cicero'nun "Dünya [devasa] bir tımarhane" diye çevrilebilecek ifadesi için.
"Doğru zamanda aptallığa vurmak en büyük bilgeliktir.”
Kendinden nefret eden biri bir başkasını sevebilir mi? ...
"belki bana aldanmış olmak büyük bir dert diyeceksiniz, asıl aldanmadığını sanmak büyük bir dert."
Ölümlülerden oluşan şu sürüsüne bereket kalabalığa Aydan bakacak olsan , birbiriyle vızıldaşıp duran bir sürü sinek ya da sivrisinek gördüğünü sanırsın; birbiriyle savaşan, kumpaslar kuran, kapıp kaçan, oyunlar oynayan, oynaşan, doğan,yaşlanan ve ölen. Kısacık bir ömre yazgılı bu küçücük yaratıkların bu kadar belayı, bu kadar faciayı yarattıklarına inanmak çok zor doğrusu.
"gençliği koruyup yaşlılığı uzak tutmak için en iyi şey deliliktir"
"Kısacası, ayın küresi üzerinde oturup insanların sonsuz didinmelerine baksaydınız, kavga eden, dövüşen, birbirine tuzak kuran, birbirini soyan, eğlenen, divanelikler yapan, doğan, düşüp ölen büyük ve küçük sineklerden bir küme görmüş gibi olurdunuz."
"Hiçbir şey bilmeseler de her şeyi bildiklerini idda ederler."
Yanlış yerde ve yanlış zamanda ortaya çıkan bilgelikten daha delice bir şey olmadığı gibi, orantısız ve dolayısıyla yanlış zekâdan daha ahmakça bir şey de yoktur.
makro flortumden engel yedim
Uygulamada oku
Alıntıla, işaretle, okuduklarını paylaş
