Çile

Necip Fazıl Kısakürek'in Çile kitabı, şairin yaklaşık altmış yıla yayılan şiirlerinden bizzat seçip düzelttiği metinleri kendi kurduğu bütün içinde toplar. Önceki kitaplardan gelen şiirler kronolojik bir arşiv mantığıyla değil, olgunlaşmış poetik görüşe göre yeniden sıralanır; kitaba eklenen Poetika da bu seçimin estetik ilkelerini açıklar. Ölüm, zaman, yalnızlık, korku, şehir ve metafizik arayış, farklı dönemlerin seslerini ortak bir gerilimde buluşturur. Bu nedenle Çile hem şiir toplamı hem de şairin kendi külliyatına verdiği son biçimdir.

Kitaptaki benlik, dış dünyayı betimlemekle yetinmez; görünen varlıkların ardındaki anlamı sürekli sorgular. Kaldırım, ayna, oda ve gece gibi gündelik imgeler, ruhsal sıkışmanın ve sonsuzluk isteğinin taşıyıcılarına dönüşür. Ses, kafiye ve dramatik karşıtlıklar düşünsel yoğunluğu sahneleyen bir ritim kurarken şiirlerin yeniden işlenmiş olması da biçimsel titizliği öne çıkarır. Çile'nin edebî önemi, bireysel bunalımı modern Türk şiirinde kapsamlı bir metafizik hesaplaşmaya dönüştüren bilinçli yapısında belirginleşir. Şairin eski metinlerine tekrar dönmesi, kitabı basit bir toplu şiir baskısından ayırır ve her şiiri sonradan kurulmuş bütünün parçası yapar. Poetika bölümü, şiirin amaç, biçim ve anlamına ilişkin görüşleri doğrudan külliyatın yanına yerleştirir. Bu yakınlık, estetik iddiaların şiirlerde nasıl sınandığını görmeyi sağlar. Başlıktaki çile, tek bir duyguyu adlandırmaktan çok düşünme, inanma ve biçim verme süreçlerinin ortak baskısını karşılar.