Atatürk Bilim ve Üniversite

Mustafa Kemal Atatürk'ün kararlarında akıl, gerçekçilik ve bilimsel düşünceye verdiği yer, Atatürk Bilim ve Üniversite araştırmasının çıkış noktasını oluşturur. Metin Özata, onun matematiksel düşünce yapısını, yoğun okuma alışkanlığını, araştırıcılığını ve eleştirel gözlem gücünü tarih ve dil çalışmalarıyla birlikte ele alır. Entelektüel kimlik, siyasal liderliğin dışında kalan bir özellik değil, ülkenin çağdaşlaşma hedefini belirleyen temel kaynaklardan biri olarak değerlendirilir.

Atatürk, Türkiye'nin çağdaş uygarlık düzeyine bilim, fen ve üniversiteler aracılığıyla ulaşabileceğini düşünür. Bilim insanı yetiştirmek için yurtdışına öğrenciler gönderilmesi ve 1933 Üniversite Reformu, bu yaklaşımın kurumsal adımlarıdır. Öğrencileri birer kıvılcım olarak gönderip alevler halinde dönmelerini istemesi, bireysel eğitimi toplumsal dönüşümle ilişkilendirir. Bilim ve sanat insanlarını koruması, nitelikli insan yetiştirmeye verdiği önemi tamamlar.

Özata, bilim ve üniversite yaklaşımını dönemin insanlarının anıları ve söylemlerinden derlemelerle anlatır. Gözden geçirilmiş genişletilmiş baskı, yeni belgeler ve fotoğraflarla malzemeyi zenginleştirir. Cumhuriyet dönemi eğitim tarihi, üniversite reformu ve Atatürk'ün düşünür yönüyle ilgilenen okurlar için kitap; kişisel merakın nasıl kamu politikası ve kurumsal dönüşüme çevrildiğini gösteren kapsamlı bir çerçeve sunar. Belgeler ile anıların yan yana getirilmesi, reformun resmî hedefleriyle dönemin insanlarında bıraktığı izleri birlikte okumaya imkân verir. Bilimsel zihniyet, bu anlatıda bireysel özellikten ulusal eğitim programına uzanır.