Amerika'da Demokrasi 1

Tocqueville'in basyapiti Amerika'da Demokrasi'nin yerine konulabilecek pek az eser vardir. Bu buyuk yazar modern dunyanin cocukluk yillarini yetkin bir gozlem gucu ve benzersiz bir uslupla anlatir. Siyaset biliminin bu opus magnum'unda her adimda gercekligin izi surulur; hak, hukuk, adalet ve ozgurluklere dair carpici tespitlerle, Avrupa ile Amerika arasinda onemli karsilastirmalar yapilir. Amerika'dan hareketle esasen Avrupa demokrasisi tartisilir. Henuz 1830'larin dunyasinda Tocqueville demokrasinin kacinilmaz bir bicimde dunyayi fethedecegini ilân eder ve bunu ozgurlukler icin biricik imkân olarak sunar. Tocqueville, Birlesik Devletler tarihi hakkindaki derin bilgisiyle, Amerika'nin siyasi, toplumsal, kulturel ve hukuki olusumuna dair belki de en etkileyici ve isabetli analizi yapan kisi olmustur. Burada iki temel ilkeye isaret eder: halk egemenligi ve firsat esitligi. Halk bu ilkelere dayanarak toplumsal, siyasal ve ekonomik yasamda en kucuk birimlerden baslayarak aktif bicimde orgutlenir ve tum surecleri siki bicimde denetler. Amerikalilar demokratik katilim sayesinde kendi kaderlerinin hem oznesi hem nesnesidir. Birey cikarlarinin pesinden gider; ama bunun oteki bireylerin ve toplumun cikarlariyla bagintili oldugunu bilir, bu yuzden her ikisiyle isbirligi yapar. Bir noktadan sonra, koleligin dahi bu cikarlarla celistigini fark eder ve cozumu koleligi kaldirmakta bulur. Tocqueville demokrasinin erdemlerinden soz ederken, onun icsel celiskilerini ve tehlikelerini de aciga vurur. Demokratik cogunlugun nasil zorbaliga donusebilecegini anlatir, kritik ikazlarda bulunur. Tocqueville'in ongoruleri onun gercekciliginin bir tezahurudur. Raymond Aron'un unlu tespitiyle, yasadigimiz dunya Marx'in kehânetlerinden cok Tocqueville'in goruslerini hakli cikarmistir. (Tanitim Bulteninden)