Alizade

Berjîn Haki’nin Alizade romanı, Kürdistan’dan diasporaya savrulmuş, orta yaşın üzerindeki bir sünnetçinin yükselme çabasını konu alır. Alizade, diasporada güç kazanan halk hareketinin sunduğu imkânları kendi kariyerini kurmak için kullanmaya çalışır. Toplumsal bir davanın açtığı alan ile kişisel çıkar arasındaki mesafe, karakterin seçimlerini ve çevresiyle ilişkilerini belirleyen temel gerilime dönüşür.

Başkahramanın mesleği, yaşı ve göç deneyimi onu hem topluluğun içinde hem kıyısında konumlandırır. Yeni çevresinde saygınlık ve etki kazanmak isterken başvurduğu kurnazlıklar, temsil ettiği kesimin çelişkilerini de açığa çıkarır. Halk hareketinin ortak idealleri, bireysel hırsların aracı hâline geldiğinde siyasi dil ile gündelik davranış arasındaki uyumsuzluk belirginleşir.

Haki, Alizade’nin şahsında diasporadaki fırsatçılığı, aidiyet arayışını ve kariyer hesaplarını edebî bir anlatımla işler. Roman, kahramanı tek boyutlu bir kötü figüre indirgemeden onun yükselme isteğinin arkasındaki güvensizlikleri ve toplumsal koşulları da görünür kılar. Okuru şaşırtmayı ve düşündürmeyi amaçlayan anlatı, Kürdistan’dan kopuşun ardından kurulan yeni hayatta kimlik, hareket ve kişisel menfaat arasındaki çatışmayı orta yaşlı bir göçmenin hikâyesinde toplar.