Kitapsever Bir Partnerle İlişkinin İncelikleri

Kitapsever biriyle bir ilişki, kendine has küçük kurallarla gelir. Evin her köşesine sızan, okunmayı bekleyen kitap yığınları; gece 'sadece bir bölüm daha' derken sabaha kadar açık kalan başucu lambası; bir sohbetin ortasında aklı hâlâ yarım bıraktığı romanda olan o dalgın bakış. Tatil valizinin yarısını dolduran kitaplar, 'bunu okumadan seninle o filmi izlemem' cümleleri, kitapçıya 'sadece bakacağız' deyip koca bir poşetle çıkmalar da cabası. Onları sevmek, biraz da bu tuhaf, sakin ve tatlı dünyaya alışmayı öğrenmek demektir. İyi haber şu ki bu dünya, bir kez içine girdiğinde şaşırtıcı derecede zengin ve konuk severdir.

Çünkü kitapsever bir partner ilişkiye derinlik, sabır ve asla tükenmeyen bir sohbet getirir. Dünyayı pek çok farklı hayatın gözünden görmüş biri, çoğu zaman daha anlayışlı, daha meraklı ve konuşmaya daha açıktır. Ama bu ilişkinin de kendi incelikleri, kendi minik sürtüşme noktaları var ve bunları önceden bilmek işini epey kolaylaştırır. İster sen de bir okur ol ister kitapla aran hiç olmamış olsun, kitapsever birini gerçekten anlamak ve mutlu etmek için bilmen gereken birkaç şey var. Gel, bu sessiz dünyanın yazılı olmayan kurallarına birlikte bakalım.

'Yalnız ama yanında' olma ihtiyacı

Kitapsever birinin okuma anı kutsaldır ve bunu asla kişisel algılamamak gerekir. Kitaba gömüldüğünde seni dışlamıyor; kendini toparlıyor, dünyanın gürültüsünden bir süreliğine çekilip nefes alıyordur. Aslında bu, ilişki için bir tehdit değil, sessiz bir armağandır: yanında rahatça okuyabilen biri, seninle konuşmadan da mutlu olabildiğini, senden sürekli eğlence ve ilgi beklemediğini gösterir. Ona okuma alanı tanımak, en çok değer verdiği şeye saygı göstermektir; ve bu saygı zamanla en beklenmedik yerden, karşılıklı bir güvene dönüşür. Sevgi bazen susmayı, birinin kendi dünyasına dalıp gitmesine izin vermeyi de gerektirir.

Bu yüzden o dalgın bakışı, o 'bir dakika, şu sayfayı bitireyim'i üstüne alınma. Kitaba dalmış biri bir çeşit hafif transtadır; iyi bir romanın ortasından çekilip alınmak, tatlı bir rüyadan zorla uyandırılmak gibidir. En güzel çözüm, onu o dünyadan koparmak yerine sen de kendi işine dalmaktır: yanında bir şeyler oku, bir şeyler karala, kendi sessiz köşeni kur. Aynı odada, ayrı dünyalarda ama yan yana geçirilen bu saatler, çoğu gürültülü aktiviteden daha çok yakınlaştırır. Böylece onun yalnızlığa değil, 'yanında yalnız kalabilmeye' ihtiyacı olduğunu anlarsın.

Kitaplığı aslında bir haritadır

Bir kitapseverin rafları, onun kim olduğunun en dürüst haritasıdır. Hangi kitabı kaç kez okuduğunu, hangi sayfanın kenarını kıvırdığını, hangi cümlenin altını titrek bir çizgiyle çizdiğini görmek, aylarca süren sohbetlerin anlatamayacağı şeyi bir çırpıda anlatır. Kitaplarını nasıl dizdiği bile bir ipucudur: kimi renklerine göre sıralar, kimi yazara göre, kimi de hiçbir düzene uymadan yaşar. Partnerinin en sevdiği kitabı okumak, bu yüzden yapabileceğin en romantik jestlerden biridir; ona 'senin iç dünyanı görmek istiyorum' demenin sözsüz, en zarif hâlidir. O kitabı bitirip 'şu karakterde biraz seni gördüm' ya da 'artık şu repliğini neden hep tekrarladığını anlıyorum' diyebilmek ise çoğu pahalı hediyeden kıymetlidir. Çünkü ona kendi dilinde, kendi dünyasından seslenmiş olursun.

Tatlı sürtüşmeler ve nazik çözümleri

Her kitapsever ilişkisinin klasikleşmiş gerilimleri vardır. Bir yanda sürekli büyüyen ve 'hepsini bir gün mutlaka okuyacağım' diye savunulan kitap yığınları vardır; Japoncada, satın alınıp okunmadan istiflenen bu kitaplar için 'tsundoku' diye özel bir kelime bile bulunur. Öte yanda asla ihlal edilmemesi gereken kutsal spoiler yasağı ve 'sadece bir bölüm' deyip bir saat sonra hâlâ okumaya devam eden partnerin sabır sınayan tatlı inadı durur. Gece okuma ışığı meselesi, ödünç verilen kitabın geri gelip gelmeyeceği kaygısı, bir kitabı yarıda bırakmanın verdiği o tuhaf suçluluk da bu dünyanın klasik gerilimlerindendir. Bir de kitap bütçesi vardır; bir kitapsever için yeni bir kitap almak çoğu zaman bir ihtiyaç değil, küçük bir bayramdır. Bunlar aslında kavga sebebi değil, ilişkinin kendine has folklorudur; anladıkça sevilesi hâle gelirler. İşte kitapsever birini incitmeden sevmenin birkaç küçük inceliği:

• Asla spoiler verme: okuduğu ya da okuyacağı bir kitabın sonunu açık etmek, bir kitapsever için affı en zor suçlardan biridir.
• Okuma zamanına saygı göster: kitaba daldığında araya girmek yerine sen de yanında kendi işine dalmayı dene; bu paylaşılan sessizlik ikinizi de dinlendirir.
• Hediye olarak kitap seçmek risklidir: emin değilsen bir kitapçı hediye çeki ya da 'senin için şu listeyi çıkardım' demek, yanlış kitabı dayatmaktan çok daha zariftir.
• En sevdiği kitabı oku: partnerinin başucu kitabını okumak, gösterebileceğin en büyük ilgilerden biridir ve size ömürlük bir ortak dil kazandırır.
• Kitapçıya birlikte gidin: onun için kitapçı gezmek bir alışveriş değil, bir keyiftir; ona eşlik etmek, onun en mutlu olduğu yerde yanında olmak demektir.
• Kitaplarına saygı göster: bir kitabını izin almadan başkasına ödünç vermek, sayfasını kıvırmak ya da kapağını ezmek küçük ama gerçek bir kırgınlık yaratabilir; onun kurallarını öğren.

Peki ikimiz de mi okumalıyız?

Hayır, illa ikinizin de okur olması gerekmez ve bir okurla bir okumayanın ilişkisi pekâlâ yürür. Önemli olan, birinin diğerinin dünyasını küçümsememesidir. Kitap okumayan taraf, partnerinin bu tutkusuyla alay etmek ya da 'yine mi kitap' demek yerine merakla 'anlatsana, ne oluyor kitapta' diyebilir; bu küçük ilgi, çoğu pahalı hediyeden değerlidir. Okuyan taraf ise sevdiği kitabı bir ödev gibi dayatmak yerine sadece en heyecan verici parçasını, en sevdiği cümleyi paylaşmakla yetinebilir. Kimi çiftler için en güzel çözüm sesli okumadır: biri okur, diğeri dinler ve hikâye yavaşça ikisinin ortak, mahrem bir eğlencesine dönüşür. Uzun bir yolculukta ya da bir hastalık gününde birine kitap okumak, bakımın en sessiz ve en sıcak biçimlerinden biridir.

“Bir kitapseveri sevmek, okurken kurduğu o sessiz dünyaya davetsiz girmemeyi, ama her zaman kapının hemen yanında beklemeyi bilmektir.”

Uzun vadede bu ilişkiyi asıl güzelleştiren şey, kitabın ikinizin arasında bir rakip değil, ortak bir alan hâline gelmesidir. Başlangıçta seni partnerinden çalıyormuş gibi görünen o kalın cilt, zamanla ikinizi birbirine bağlayan bir köprüye dönüşebilir. Partnerinin sana bir kitabı 'bunu mutlaka okumalısın' diye uzattığı gün, aslında sana kendisinden bir parça veriyordur; bunu değerini bilerek almak, o ilişkinin en sağlam harcı olur. Ortak bir kitap, yıllar içinde ikinizin yalnızca kendinizin anladığı bir dile, bir iç şakaya, bir sığınağa dönüşür.

Kitapsever bir partnerin dünyasına ilk adımı atmak istiyorsan, birlikte okuyabileceğiniz ortak bir kitapla başlamak en kolayı. Bookspace, ikinizin zevkinin kesiştiği yeri bulmayı ve aynı kitabı sevenlerin neyi neden sevdiğini görmeyi kolaylaştırıyor; böylece partnerinin tutkusu zamanla ikinizin paylaştığı ortak bir dile dönüşebilir. İlk ortak kitabınızı seçmek için bazen bir aşk romanı, ikinizi de aynı sayfada buluşturmanın en tatlı yoludur. Aynı kitabı sevmekle beslenen bir yakınlık, çoğu zaman en kalıcı olanıdır.