Mustafa bin Ahmet Âlı̂

Mustafa bin Ahmet Âlı̂, Gelibolulu Mustafa Âlî adıyla tarih, siyaset, ahlak, edebiyat ve saray merasimleri üzerine eser veren Osmanlı tarihçisi, şairi ve müellifidir. Künhü'l-Ahbâr, yaratılıştan kendi dönemine uzanan geniş bir tarih tasarısı kurar; önceki kaynakları derlerken yazarın gözlemlerini ve devlet hizmetinde edindiği tecrübeyi de metne taşır.

Füsûl-i hall ü akd ve usûli harc ü nakd müşkül meselelerin çözümü ve gelir gider dengesinin tertibi, hükümdarlık ve yönetim meseleleri üzerine yoğunlaşır. Câmiʻu'l-buhûr der mecâlis-i sûr, bir saray şenliğini düzeni, gösterileri ve katılımcılarıyla betimleyerek tarih yazımını tören ayrıntısıyla buluşturur. Gelibolulu Mustafa ʿÂlî Nusret-Nâme ise askerî ve siyasal olayların anlatımına yönelir. Büyük tarih çerçevesi Künhü'l-Ahbâr'da, gözlem gücü Câmiʻu'l-buhûr der mecâlis-i sûr'da, yönetim düşüncesi Füsûl-i hall ü akd ve usûli harc ü nakd'da belirginleşir.