İbn Atâullah el-İskenderî

İbn Atâullah el-İskenderî, Şâzeliyye geleneğinin öğretilerini yazılı biçimde aktaran Mısırlı sûfî, Mâlikî fakihi ve düşünce yazarıdır. İskenderiye'de doğdu, Kahire'de ders verdi ve 1309'da öldü. En çok el-Hikemü'l-Atâiyye adıyla bilinen özlü sözleriyle tanınır; eserleri insan iradesi, tevekkül, samimiyet ve benliğin kendini aldatma biçimleri üzerinde durur. Türkçede Gelin Tacı adıyla yayımlanan Tâcü'l-arûs, nefsin terbiyesi için tövbe, niyet, ibadet ve gündelik davranışı birlikte ele alan vaaz ve öğüt yapısındadır. Başlıktaki “taç”, ruhsal olgunlaşmayı mecazi biçimde anlatır; kitap modern psikoloji, tıp veya herkes için aynı sonucu veren bir kişisel gelişim protokolü değildir. Metnin tarihsel dili, dinî kavramları ve öğretmen-öğrenci ilişkisi kendi tasavvuf bağlamında okunmalıdır. İbn Atâullah'ın ayırt edici yönü, dış uygulama ile iç yönelişi karşıtlaştırmadan, davranışın değerini niyet ve etik sorumlulukla birlikte değerlendirmesidir.