Bacon, Francis

Francis Bacon (1561–1626), bilginin yöntemli gözlem, deney ve eleştirel ayıklama yoluyla insan hayatına yarar sağlaması gerektiğini savunan İngiliz filozof, devlet adamı ve deneme yazarıdır. Denemeler, dostluk, iktidar, öğrenme, hırs ve davranış gibi konuları kısa, yoğun ve tartışmaya açık pasajlarla ele alır. Yeni Atlantis, Bensalem adlı hayalî toplumda araştırmayı ortak yarara yönelten Salomon Evi üzerinden bilim ile kurum ilişkisini kurmaca içinde düşünür. Novum Organum Tabiatın Yorumu ve İnsan Alemi Hakkında Özlü Sözler, zihnin alışkanlıklarını ve yanıltıcı “putları” sorgulayarak yeni bir araştırma yöntemi önerir. Bacon’ın gündelik ahlâk ve siyaset dilini görmek için Denemeler erişilebilir bir odaktır; yöntem tasarısı için Novum Organum, bilginin toplumsal örgütlenmesi için Yeni Atlantis birbirini tamamlar. Bu üç kitapta düşüncenin değeri, soyut doğruluktan çok dünyada neyi değiştirebildiğiyle sınanır.