Yaratık roman

Yaratik, gunumuz Ingiliz edebiyatinin en ilginc ve en carpici gerilim romanlarindan biri. Tipki Dostoyevski'nin romanlarinda oldugu gibi, insani saran paradokslarla dolu etik bir derinlige ama ayni zamanda da, Fowles'un virtuozluk duzeyindeki hikiye anlatma tekniginden kaynaklanan soluk kesici bir surukleyicilige sahip.Yazarin zihninde araliklarla beliren ve gitgide vucut kazanan, tuhaf bir imgedir anlatilan. Soguk, karanlik bir ilkbahar gununde, sonsuz kirac topraklarin ufuk cizgisinde yol alan kucuk bir atli kafile imgesi... gizemli bir kadinin da dahil oldugu bu kafilenin bilmecelerle dolu yolculugu... ve yolun sonundaki beklenmedik olumun ardindan gelen sorgulama... Siradan bir polisiye olayin otesine uzanip metafizik boyutlara erisen ve bilimkurgusal tinilar da tasiyan girift bir anlati.Cagdas Ingiliz edebiyatinin en onde gelen yazarlari arasinda sayilan John Fowles, Viktorya donemi Ingiltere'sinde gecen Fransiz Tegmenin Kadini adli unlu romaninda oldugu gibi, yine tarihsel bir arkaplani romanina fon olarak seciyor. Ama, amaci kesinlikle klasik anlamda tarihsel bir roman yazmak degil. Sade yasantilariyla kilise kurumunun otoritesine kokten karsi cikislariyla taninan, Isa'nin dunyaya yeniden bir "kadin" olarak gelecegini ileri suren, gundelik hayatlarinda komunizan ogelere rastlanan, yoksullugu ve cinsel perhizi savunan Shaker mezhebinin ogreti ve pratikleri uzerine temelleniyor roman. Ancak Fowles karsimiza, gecmise gelecekten bakan ve o zamanin zihniyetini cagdas bireyin moderniteyle yuklu, son derece karmasik gorus acisindan degerlendiren bir yazar kimligiyle ortaya cikiyor Yaratik'ta. Bir yandan, 18. yuzyil Ingiltere'sinin toplumsal tabakalasmasina, torelerine, sinif atlama yapilarina iliskin cok ilginc ayrintilar ortaya koyarken, bir yandan da, kurmaca bir yapit meydana getirdiginin bilincinde bir yazar olarak, surukleyici hikiyeler anlatabilme yetenegini seferber ediyor.1985 yilinda Fransa'da en iyi ceviri roman secilen Yaratik, insana hummali bir okuma