Gözün vicdanı kentin tasarımı ve toplumsal yaşam

Cagimizda modern Bati kentinin insanlarla dolu mekânlari, ya tuketimi ya da turizmi sahneye koyan yerlerden ibarettir ve kentin boyle bir sahneye indirgenmesi, anlamsizlastirilmasi rastlanti degildir. Hiristiyanlik, Bati uygarliginda, oznel "ic" yasamla fiziksel "dis" yasam arasindaki ayrima neden olmus; icine donen, bir siginak arayisina giren insan aradigi bu siginagin evi de olamayacagini fark edince, bu ayrimi gormezden gelmeyi yegleyip "notr" kentler insa ederek sorundan adeta kacmistir. Kacisin cozum olmadigini bile bile bunda israr edemeyecegimize gore, yasamin butunlugunun net bir sekilde gorulmesini saglayacak bir kent tasarimini nasil gerceklestirebiliriz? Cagdas mimarlardan, kent tasarimcilarindan, ornegin "demokrasiyi tesvik edecek" ya da "cinsel istegin ahlaki boyutlarinin ogretilecegi" mekânlar ta-sarlamalarini isteyebilir miyiz? Antikcagdan gunumuze Bati kentini "ic" ve "dis"i ayirma ya da butunlestirme cabalari bicimlendirmis; her dusunce ve sanat akimi o gunun kentini sekillendirmistir. Gunumuzde bu ayrimi ortadan kaldirmanin yolunu arayan Sennett, bizi bazen bir yagliboya resimle bazen bir siirle ya da dikilitaslarin oykusuyle, bazen bir fotograf, bazen bir felsefecinin dusuncesi ya da bestecinin eseriyle basta New York, Paris ve Roma olmak uzere bircok kentin kentlesme tarihinde ilginc bir geziye cikariyor ve bir bale yapitiyla gezimizi sonlandiriyor. Kendi kentlerimizi ve simdiye kadar gordugumuz kentleri yeni bir gozle gormemizi saglayan yazar, kisiliksiz kentlerin cozumunun farkliligin zenginliginde oldugunu; farklari, farkliliklari birbirinden ayirmak yerine "ust uste yigmanin"; kentlerde onceden belirlenmis, degismez mekânlari yaratmak yerine kentinin kimligini kentlinin kendinin belirleyecegi tasarimlar gelistirmenin geregini ortaya koyuyor. Kentleri gittikce birbirinin ayni olmaya baslayan, kalabaligi arttikca kentleri kendine ozgulugunu hizla yitiren ulkemizde, farklarin iletisimsizlik, kopukluk, yabancilasma degil yeni zenginlikler yaratm