Ruhun Tutkulari

Bu yasamdaki tum iyilikler ve kotulukler yalnizca tutkulara baglidir. Dahasi ruhun ayrica kendi hazlari olabilir. Ama bedenle ortak olan hazlarina gelince, bunlar tamamiyla tutkulara baglidir; oyle ki bunlarin en fazla heyecanlandirdigi insanlar bu hayatin zevklerini en cok tadabilenlerdir. Tutkularini iyi kullanmayi bilmedikleri ve talihleri de ters gittigi zaman, en buyuk acilarla karsilastiklari da dogrudur. Ama bilgelik de asil itibariyla bu hususta faydalidir, tutkulara hâkim olmayi ve onlari maharetle kullanmayi oyle bir ogretir ki, neden olduklari kotulukler gayet katlanilabilir hale gelir ve hatta hepsinden sevinc payi bile cikarilabilir. Descartes'in olumunden kisa sure once, 1649'da kaleme aldigi Ruhun Tutkulari, filozofun tasvir ettigi felsefe agacinin dallarina uzanan bir ahlak incelemesidir. Ancak tutkulari mutluluk ve ozgurluk icin bir engel olarak goren Stoaci gelenege karsi tutkulari rehabilite eden Descartes'in yaklasimi bir ahlakci tavri degil modern anlamda soylersek, bir norofizyologun tutumudur. Boylece adeta filozofun vasiyet eseri olan bu calismanin ana konusu, ruh ve beden arasindaki biyolojik birligin olusturdugu failin insani ozelligi, sonra da ahlaki bir bireydir ve Descartes gercek anlamda bir etik sunmaktan ziyade yonteminin son meyvesi olarak bir "pathos" projesi tasarlar. (Tanitim Bulteninden)