Etkileşim ritüelleri yüz yüze davranış üzerine denemeler

“O hâlde insanlar ve onlarin anlari degil, anlar ve o anlarin insanlari vardir.” Erving Goffman, 1967 yilinda yayimlanan ve kariyerinde onemli bir donemec olusturacak olan Etkilesim Rituelleri adli basyapitinda soyle yaziyor: “Bu calisma, dogal ortamlardaki yuz yuze etkilesime, yani baskalariyla bir arada oldugumuz esnada ve bu vesileyle meydana gelen olaylara dair bir incelemedir. Ele aldigi temel davranislar, insanlarin farkli durumlarda isteyerek ya da istemeyerek surekli basvurdu¬gu bakislar, jest ve mimikler, duruslar ve sozlu ifadelerdir.” Goffman, burada da bir durumlar sosyolojisi savunur. Toplumsal orgutlenme ana konudur ancak orgutlenen sey, kisilerin birbiriyle karsi¬lasmalari ve bundan kaynakli gecici etkilesim girisimleridir. Normatif olarak sabitlenmis bir duzen soz konusudur. Goffman, kitabin ana govdesini olusturan “Aksiyonun Dondugu Yer” baslikli bolumde, son buyuk etnografi projesi olan, Nevada’da bir kumarhanede yaptigi gozlemlerden yararlanir. Goffman kumari da, bir anlamda her eylem gibi, benligin “sunuldugu” ve ister istemez “riske” edildigi bir karsi¬lasma turu olarak ele alir. Bu riskli sunum, ayni zamanda aktorun etkilesime yaptigi duygusal yatirimin bir simgesidir de. Duygular sosyolojisinin gundeme gelmesinden cok once Goffman, etkilesime hâkim olan duygusal tonlari kesfetmisti. Ona gore benlikler duygusal acidan kirilgandi; kolayca yaralanabilir, aldatilabilir, onurlari kirilabilir ve mahcup olabilirlerdi. Ancak sadece kirilgan da degil¬lerdi; bir o kadar da cosku dolu olabilirlerdi. Etkilesimler; basarisizlik, ifsa edilme, reddedilme gibi riskler barindirmakla birlikte, eger bu turden tehlikeler savusturulabilirse bir mukâfat vaadini de beraberinde tasiyordu. Asil kumar buradaydi. Etkilesim Rituelleri bu meselenin her iki tarafini da dikkate alan carpici bir calismadir. Benligin hem kirilganliklarini hem de cosku ve heyecanlarini one cikarir. Ancak her ikisinin de hayatimizin farkli cephelerini olusturdugunu ve etkilesim rituellerinin in