Hazret-i Alinin Hikmetli Sözleri Emsal-i Ali

"Kalem sahiplerinin daima umumî ahlâki islaha ve yukseltmeye calismalari, en muhim medenî vazifelerdendir" diyen Muallim Nâcî, 1303 (Milâdî 1885-86) yilinda Hz. Ali'nin bazi vecizelerini "Emsâl-i Alî" adi altinda mensur olarak dilimize tercume etti. Onun, "Kitabhâne-i Ebu'z-Ziyâ" dizisinin ilk kitabi olan bu eserde Arapca asillari karsisinda Turkce tercumelerine yer verdigi sozler, Hz. Ali'nin "Nesru'l-leâlî"(Inci Sacisi) ismiyle derlenmis vecizeleriydi. Ne zaman ve kimin tarafindan hazirlandigi kesin olarak bilinmeyen bu derlemede, Hz. Ali'ye nisbet edilen asagi yukari 250-300 kadar hikmetli cumle, elifba tertibine gore siralanmistir. Soz konusu ozdeyisler, 15. asirdan Nâcî zamanina kadar Turkce'ye on uc kere cevrilmistir. Bunlardan ucu, tercumeyle birlikte serhi (izah) de ihtiva eden mensur metinlerdir. Elinizdeki eserde, Muallim Nâcî Efendi'nin cevirisini yaparken esas aldigi basma metin tesbit edilmis; bu nesirdeki bazi eksiklik ve yanlislarin mutercimin tercumesine de aksettigi orneklerle gosterilmistir. Ayrica, Nâcî'ye ait tercumelerin cogu dogru bulunmakla birlikte birkaci tenkit edilmis; o ozdeyislerin nasil cevrilmesi gerektigi meselesi uzerinde de durulmustur. Bahsin ardindan mutercimin tercume cesitleri hakkindaki siniflandirmasi nakledilmis ve cevirisinin bunlardan hangilerine dahil edilebilecegi, secilen birkac numuneyle aciklanmistir. Nâcî'nin bu eserdeki ozdeyisleri birer cumleyle tercume etmek yerine, cevirdikten sonra serh etmesinin daha faydali olacagi gorusu belirtilmis; ayrica nazmen tercumenin, nesre gore daha tercihe deger bulundugu da anlatilmistir. Bu tanitma, inceleme ve degerlendirme fasillarinin ardindan, Muallim Nâcî Efendi'nin "Emsâl-i Ali" tercumesinin metni, yeni harflere ve gunumuz Turkcesine cevrilerek sunulmustur. (Tanitim Bulteninden)