Penceremden 17 Deneme - 1 Kisa Öykü

Julian Barnes'in "Onsoz"de carpici bir betimlemesini yaptigi Sempé karikaturu ve o karikaturde one cikan "pencere" metaforu Penceremden baslikli bu denemeler toplaminin da simgesi. Kitapta yer alan denemelerin neredeyse tamami "kurmaca" denilen turun oteki yazinsal turlere oranla basatligi fikrinden yola cikiyor: Julian Barnes'a gore, bizi hayata iliskin hakikate en cok yaklastiran, roman ve oykulerin ta kendisidir. Bizler hayati "nasil yasadigimizi, hayatin ne icin yasanabilecegini, ondan nasil zevk alabilecegimizi, ona nasil deger verebilecegimizi, onun nasil aksayabildigini ama ayni zamanda onu nasil kaybedecegimizi" kurmaca sayesinde kesfederiz. Barnes, "kurmaca" kavramina odaklanirken, bu kavram sayesinde one cikan "deneme" turune de hakkini fazlasiyla teslim etmis oluyor. Kitaptaki denemelere konu olan yazar, sair ya da sanatcilar cok buyuk bir cesitlilik sunmakta: Degeri yeterince anlasilmamis Penelope Fitzgerald'in "aldaticiligi"ndan erken modernizmin temsilcisi "sairane olmayan" sair A.H.Clough'a, George Orwell'in doktriner edebiyat anlayisindan Ford Madox Ford'un kendine ozgu "uydurmacaligi"na, Rudyard Kipling'in emperyal duygularla yuklu ulusalci yazarligindan 18. yuzyilin ozdeyis yazari Chamfort'un "bilgeligi"ne, Carmen yazari Mérimée'nin kulturel varliklari koruma tutkusundan nev-i sahsina munhasir resim elestirmeni Félix Fénéon'un "profil"ine kadar genis bir yelpaze soz konusu. Julian Barnes, kitabinda ayrica, Fransa'da bir cesit tartismali edebiyat fenomenine donusmus olan Michel Houellebecq'in yazarligiyla dunya gorusunu de masaya yatiriyor; Madam Bovary'nin simdiye kadar yapilmis cesitli Ingilizce cevirilerinin ayrintili bir karsilastirmasini ortaya koyuyor; biri gecen yuzyil basindan otekisi cagdas, sevdigi iki Amerikali kadin yazarin, yani Edith Wharton ile Lorrie Moore'un yazarliklarina egiliyor; bir baska gozde yazari olan John Updike'in romanciliginin derin bir cozumlemesini yapip ona olan kisisel edebiyat hazzi borcunu oduyor. Denemeciligi kur