Köylüler

Sansini denemeye git mi diyorsunuz bana? Nereye gideyim peki? Bir bolgeden bir bolgeye gecmek icin pasaport gerekiyor. Pasaport da kirk para tutuyor. Kirk yildir cebimde kirk paralik bir sikkenin bir otekiyle carpisip ottugunu duymadim. Insanin basini alip gidebilmesi icin karsisina cikacak koy sayisi kadar altin olmali ve alti koye ugrayacak kadar parasi olan Fourchon'larin sayisi da pek fazla degildir. Bizi bucaklarimizdan ancak askerlik cikarabilir.(...) Yuz sefile karsilik zenginlesen bir kisi vardir. Nicin dokulur bu yuz kisi, neleri eksiktir? Tanri bilir bunu, tefeciler de bilir. Iyisi mi bucaklarimizda kalalim biz. Eskiden senyorler bizi zorla tikiyorlardi buraya. Simdi ister istemez zorla kaliyoruz. Beni buraya mihlayan seyin ne oldugunu bilmek ilgilendirmiyor beni. Zorunlugun yasasi mihlasa ne olur; senyorlugun yasasi mihlasa ne olur? Su ya da bu bicimde olunceye kadar topragi islemeye mahkumuz biz. Nerede olursak olalim, topragi siz varliklar icin, kazar, capalar, gubreleriz. Sizin varlikli dogmus olmaniz da bizim yoksul dogmamiz da dogaldir. Kitle hep ayni kalacaktir. Hicbir zaman degismez. Bizim aramizdan yukselenlerin sayisi sizin aranizdan tepetaklak olanlarin sayisindan cok daha azdir. Biz bilgin degiliz ama bunu cok iyi biliriz. Boyuna suclamamak gerekir bizi. Biz sizi rahat birakiyoruz. Siz de bizi rahat birakin yasayalim. Yoksa, boyle devam ederse, bizi hapishanelerinizde beslemek zorunda kalacaksiniz. Aslina bakarsaniz, orasi bizim samanliktan daha iyidir... Sizler efendi olarak kalmak istiyorsunuz. Oyleyse her zaman dusman olacagiz. Otuz yil once oldugu gibi bugun de. Sizin her seyiniz var, bizim hicbir seyimiz yok. Dostluk bekleyemezsiniz bizden hala.''Dunya edebiyatinin yazilmis en gercekci (Marx'in en begendigi roman oldugu soylenir) romani Koyluler'de, obur Honore de Balzac romanlari gibi, hak ettigi yerde... ''Oglak Klasikleri'' arasinda.