Cezmi

Paperback. 12,00 / 19,50 cm. In Turkish. 368 p. "Yüksel ki yerin bu yer degildir. Dünyaya gelis hüner degildir." "Türk edebiyatinda tarihî roman türünde kaleme alinmis ilk örneklerden sayilan eser aslinda iki cilt olarak planlanmissa da sadece birinci cildi yazilabilmistir. Namik Kemal'in ikinci romani olan Cezmi konusunu, XVI. yüzyilda II. Selim devrinde baslayip araliklarla yarim yüzyil kadar devam eden Osmanli-Iran savaslarindan alir. Namik Kemal'in 1877'de Midilli'ye gittikten sonra yazdigi romanin basinda, XVI. yüzyilin genel siyasî durumuyla romana adini veren Cezmi'nin tasvirlerinin yapildigi, asil olayla dogrudan ilgisi bulunmayan bir giris bölümü yer alir. Romanin diger kahramanlari gibi tarihten alinmis gerçek bir kisi olan Cezmi hem sair yaratilisli hem de cesur bir delikanlidir. Romanda bir sipahinin oglu olan Cezmi'nin yetismesi, özellikleri ve Iran savaslarinda gösterdigi kahramanliklar yaninda bu savaslarda tanisip dost oldugu Âdil Giray'i esaretten kurtarmasi sirasinda Iran'da basindan geçen olaylar anlatilmistir. Namik Kemal burada, idealize ettigi Cezmi'nin sahsinda biraz da kendini, özellikle Kars'ta geçirdigi gençlik yillarinin hatirasini ve orada ögrendigi ata binme, ok atma, cirit oyunu gibi konulardaki bilgisini ortaya koymak istemistir. Cezmi, Osmanli-Iran savaslarinda gösterdigi kahramanliklarla Özdemiroglu Osman Pasa'nin dikkatini çeker ve takdirini kazanir. Yine bu savaslar sirasinda Kirim ordusu kumandani Kalgay Âdil Giray ve kardesi Gazi Giray'la tanisarak dost olur. Romanda daha sonra, bu savaslardan birinde Iranlilar'a esir düsen ve Kazvin Sarayi'nda tutulan Âdil Giray ile kendisine âsik olan iki kadinin, sahin karisi Sehriyar ve kiz kardesi Perihan'in macerasi ele alinir." Abdullah Uçman